پایگاه اطلاع رسانی دریا و نفت: قیمت نفت در هفته گذشته روزهای پرنوسانی را پشت سر گذاشت. نفت برنت در ابتدای هفته تا محدوده ۱۰۷ دلار صعود کرد، اما در ادامه با تغییر انتظارات درباره عرضه نفت خام و بهبود جریان صادرات از خلیج فارس، بخشی از رشد خود را پس داد و در پایان هفته در محدوده ۱۰۲ دلار قرار گرفت. در مقابل، بازار فرآورده‌های نفتی همچنان تحت فشار باقی ماند. توقف صادرات فرآورده‌های نفتی چین، محدودیت‌های احتمالی صادرات گازوئیل آمریکا، کاهش ظرفیت پالایش در برخی مناطق و احتمال آزادسازی ذخایر گازوئیل اروپا، همگی نشان دادند که بخش پالایشی در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین محرک‌های بازار نفت است.
دوشنبه ۶ مهر؛ برنت به بالای ۱۰۷ دلار رسید
قیمت نفت در آغاز هفته افزایش قابل توجهی داشت. نفت برنت با رشد ۳ دلار و ۴۳ سنتی، معادل ۳.۲۹ درصد، به ۱۰۷ دلار و ۷۵ سنت در هر بشکه رسید. نفت خام آمریکا نیز با افزایش ۲ دلار و ۱۴ سنتی، معادل ۲.۳۲ درصد، در سطح ۹۴ دلار و ۵۵ سنت معامله شد. مهم‌ترین عامل صعود قیمت‌ها، افزایش ابهام درباره مذاکرات پایان درگیری‌های خاورمیانه و وضعیت تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز بود. تداوم اختلال در این مسیر راهبردی، نگرانی‌ها درباره جریان صادرات نفت و گاز منطقه را افزایش داد و موجب شد ریسک ژئوپلیتیکی بیشتری در قیمت نفت لحاظ شود. در همین حال، احتمال محدود شدن صادرات گازوئیل آمریکا نیز به نگرانی‌های بازار فرآورده‌ها اضافه شد. معامله‌گران نگران بودند که کاهش صادرات آمریکا، عرضه گازوئیل در بازارهای خارجی، به‌ویژه اروپا، را محدود و فشار قیمتی بر این فرآورده را بیشتر کند.
سه‌شنبه ۷ مهر؛ دومین روز صعود نفت
روند صعودی نفت روز سه‌شنبه نیز ادامه پیدا کرد. قیمت برنت با یک دلار و ۷۱ سنت افزایش به ۱۰۶ دلار و ۹۹ سنت رسید. نفت خام آمریکا نیز یک دلار و چهار سنت رشد کرد و در سطح ۹۴ دلار معامله شد. تداوم نگرانی‌ها درباره اختلال در عرضه انرژی خاورمیانه همچنان مهم‌ترین عامل حمایت از قیمت‌ها بود. بازار به‌طور ویژه تحولات مربوط به تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز و احتمال اختلال در جریان صادرات انرژی منطقه را دنبال می‌کرد. همزمان، احتمال تغییر مقررات مربوط به فروش گازوئیل قرمز در آمریکا نیز مورد توجه معامله‌گران قرار گرفت. این طرح می‌توانست به‌عنوان جایگزینی برای ممنوعیت صادرات گازوئیل عمل کند و با افزایش عرضه داخلی، از شدت فشار قیمتی در بازار آمریکا بکاهد.
چهارشنبه ۸ مهر؛ رشد نفت کند شد
قیمت نفت روز چهارشنبه نیز افزایش یافت، اما سرعت رشد آن نسبت به دو روز نخست هفته کاهش پیدا کرد. نفت برنت با ۷۱ سنت افزایش به ۱۰۳ دلار و ۳۰ سنت رسید و نفت خام آمریکا نیز با ۴۳ سنت رشد، ۸۹ دلار و ۸۱ سنت معامله شد. برنت در این مقطع در مسیر ثبت رشد ماهانه حدود ۱۴ درصدی قرار داشت. با این حال، بازار به‌تدریج نشانه‌هایی از تعدیل نگرانی‌های مربوط به عرضه دریافت کرد. افزایش ذخایر نفت خام و بنزین آمریکا در هفته گذشته، در کنار کاهش ذخایر فرآورده‌های میان‌تقطیر، سیگنال‌های متفاوتی برای معامله‌گران ایجاد کرد. از یک سو، افزایش ذخایر نفت خام از فشار صعودی قیمت‌ها می‌کاست و از سوی دیگر، کاهش ذخایر فرآورده‌های میان‌تقطیر، نگرانی درباره بازار گازوئیل و سایر فرآورده‌ها را حفظ می‌کرد.
پنجشنبه ۹ مهر؛ چین معادله بازار فرآورده‌ها را تغییر داد
بازار نفت روز پنجشنبه بار دیگر شاهد افزایش قیمت بود. نفت برنت با ۲ دلار و ۶ سنت افزایش به ۱۰۰ دلار و ۹ سنت رسید و نفت خام آمریکا نیز با همین میزان رشد، در سطح ۹۲ دلار و ۴۸ سنت معامله شد. این بار، یکی از مهم‌ترین محرک‌های بازار نه عرضه نفت خام، بلکه بازار فرآورده‌های نفتی بود. اعلام توقف صادرات فرآورده‌های نفتی چین به مناطق خارج از هنگ‌کنگ و ماکائو، نگرانی‌ها درباره کاهش عرضه فرآورده در بازار جهانی را افزایش داد. چین یکی از بازیگران مهم بازار فرآورده‌های پالایشی است و کاهش صادرات آن می‌تواند توازن عرضه و تقاضا در بازار آسیا و سایر مناطق را تحت تاثیر قرار دهد. در همین روز، حاشیه سود پالایش گازوئیل در اروپا به حدود ۸۰ دلار و پنج سنت رسید. اگرچه این رقم نسبت به روز قبل حدود چهار درصد کاهش داشت، اما همچنان نشان‌دهنده فشار قابل توجه در بازار فرآورده‌های پالایشی بود.
جمعه ۱۰ مهر؛ نفت در مسیر اصلاح قیمت
قیمت نفت روز جمعه کاهش یافت. برنت با ۲۲ سنت افت به ۱۰۲ دلار و ۱۰ سنت رسید و نفت خام آمریکا نیز ۴۶ سنت کاهش یافت و در سطح ۹۲ دلار و ۴۱ سنت معامله شد. عامل اصلی فشار بر قیمت‌ها، گزارش‌هایی درباره بهبود جریان صادرات نفت از خلیج فارس بود. افزایش احتمال بازگشت بخشی از عرضه منطقه به شرایط عادی، نگرانی‌های مربوط به کمبود نفت خام را کاهش داد و به بازار سیگنال کاهشی داد. با این حال، افت قیمت‌ها محدود باقی ماند. تصمیم چین برای محدود کردن صادرات فرآورده‌های پالایش‌شده و اعزام نیروهای بیشتر آمریکا به خاورمیانه همچنان ریسک‌های موجود در بازار انرژی را بالا نگه داشت.
شنبه ۱۱ مهر؛ برنت تقریباً بدون تغییر هفتگی
در پایان هفته، نفت برنت با ۶ سنت کاهش به ۱۰۲ دلار و ۲۵ سنت رسید. نفت خام آمریکا نیز یک دلار و ۷۶ سنت افت کرد و در سطح ۹۱ دلار و ۱۱ سنت بسته شد. در مجموع، برنت طی هفته ۰.۱۱ درصد افزایش یافت، در حالی که نفت خام وست تگزاس اینترمدیت ۱.۶ درصد کاهش داشت. بهبود جریان صادرات نفت خام از خاورمیانه مهم‌ترین عامل فشار بر قیمت نفت خام بود. در مقابل، کاهش ظرفیت پالایش در خاورمیانه و روسیه و محدودیت عرضه فرآورده‌های نفتی، مانع از افت بیشتر قیمت‌ها شد.
ذخایر گازوئیل اروپا؛ اهرم جدید بازار نفت
یکی دیگر از عوامل مهم پایان هفته، احتمال آزادسازی ذخایر گازوئیل اروپا بود. بر اساس پیشنهاد فرانسه، کشورهای اروپایی قرار بود ۵۰ میلیون بشکه گازوئیل از ذخایر خود آزاد کنند. اجرای چنین اقدامی می‌توانست بخشی از فشار موجود در بازار فرآورده‌های پالایشی را کاهش دهد. در نتیجه، معامله‌گران با دو سیگنال متضاد مواجه شدند: از یک طرف، کمبود و محدودیت عرضه فرآورده‌ها از قیمت‌ها حمایت می‌کرد و از طرف دیگر، احتمال آزادسازی ذخایر می‌توانست بخشی از این فشار را خنثی کند.
بازار نفت در حال تغییر معادله است
روند معاملات هفته گذشته نشان داد که بازار جهانی نفت بیش از گذشته تحت تاثیر بازار فرآورده‌های نفتی قرار گرفته است. در حالی که نگرانی از اختلال در جریان نفت خام خاورمیانه همچنان نقش مهمی در تعیین قیمت‌ها داشت، تصمیم‌های مربوط به صادرات و ذخایر گازوئیل و سایر فرآورده‌ها نیز به همان اندازه مورد توجه معامله‌گران قرار گرفت. از یک سو، اختلال در تردد و صادرات انرژی در خاورمیانه، توقف صادرات فرآورده‌های نفتی چین و کاهش ظرفیت پالایش در برخی مناطق از قیمت نفت حمایت کردند. از سوی دیگر، بهبود جریان صادرات نفت خام از خلیج فارس و احتمال آزادسازی ذخایر گازوئیل اروپا، مانع از ادامه رشد قیمت‌ها شدند. نتیجه این تقابل، تثبیت نفت برنت در محدوده ۱۰۰ تا ۱۰۷ دلار و عملکرد ضعیف‌تر وست تگزاس اینترمدیت در پایان هفته بود.
به این ترتیب، بازار نفت در شرایط فعلی تنها به دنبال پاسخ یک سوال نیست که «چقدر نفت خام در بازار وجود دارد؟»؛ بلکه این سوال نیز اهمیت پیدا کرده است که «چه میزان فرآورده نفتی قابل عرضه است؟» از همین رو، تصمیم‌های چین درباره صادرات فرآورده‌ها، سیاست آمریکا در قبال گازوئیل و نحوه مدیریت ذخایر سوخت در اروپا می‌تواند در روزهای آینده به اندازه تحولات عرضه نفت خام بر مسیر قیمت جهانی نفت اثر بگذارد.